Pinot Noir
Kijkt u ook de Beschrijving van de Spätburgunder.
De Pinot Noir, die vóór de Romeinse heerschappij door de Galliërs werd geteeld, heeft als thuisland Bourgondië. Inmiddels wordt dit druivenras ook geteeld in de Elzas, in Duitsland en zelfs in de koudste streken van Spanje of de Amerikaanse staat Oregon.
Grillig, gevoelig voor vorst en ziekten en vroeg: een buitengewoon hoogwaardig, maar moeilijk ras. De druiven rijpen echter wel snel, wat een voordeel oplevert voor noordelijke streken, waar de zomers vaak snel ten einde lopen.
In Bourgondië, waar een ideaal klimaat heerst, bereikt de Pinot noir spectaculaire niveaus op het gebied van complexiteit, balans en aromatische rijkdom. Het is overigens het enige rode druivenras van Bourgondië dat een zo verbazingwekkende diversiteit aan de dag legt.
Frankrijk is met 25.000 van de 60.000 hectares die wereldwijd met dit ras zijn beplant de belangrijkste producent van Pinot noir. Ook al is de kleurintensiteit niet zijn sterkste kant, de persistentie en aromatische finesse maken de Pinot noir toch tot een zeer gewild druivenras.
De aroma's van klein rood fruit, kersen, kersen op brandewijn, leer, kreupelhout en wild verlenen de Pinot noir een onbetwiste reputatie. Door de fijne, zijdeachtige en vooral harmonieuze tannines drinkt wijn van dit druivenras bijzonder plezierig en is deze tevens geschikt om te ouderen.
DeWeinschenker kan wel honderden wijnen gemaakt van de Pinot Noir leveren.
In de 'Wijnkenner' nr 3/2008 van een leverant.
Pinot Noir
HET MEEST GELIEFDE DRUIVENRAS ONDER WIJNLIEFHEBBERS, MAAR HET MEEST GEHATE DRUIVENRAS ONDER WIJNMAKERS. ZO IS DE PINOT NOIR TE OMSCHRIJVEN. DE DIVERSITEIT EN COMPLEXITEIT ZORGEN VOOR EEN GROTE SCHARE FANS ONDER WIJNLIEFHEBBERS, MAAR VOOR WIJNMAKERS IS HET ZEER INGEWIKKELD oM VAN DE PINOT NoiR EEN TOPWIJN MAKEN.Inmiddels staat de Pinot Noir uiteraard ook aangeplant in de Champagne waar het een van de drie druivenrassen is die voor de productie van de bekende mousserende wijn wordt gebruikt. De bladeren van Pinot Noir zijn over het algemeen kleiner dan die van Cabernet Sauvignon maar groter dan Syrah.
Als je spreekt over Pinot Noir, dan heb je het in eerste instantie over Bourgogne. Bourgogne heeft de Pinot Noir groot gemaakt en andersom. De betere Pinot Noir's kunnen in goede jaren heel mooi ouderen, en 15 tot 20 jaar met gemak halen. In de Bourgogne staat Pinot Noir meestal op zeer kleine percelen aangeplant.
Het totaal aan Pinot Noir in de Cóte d'Or bedraagt zo'n 4500 hectare. In de Cóte Chalonnaise en Máconnais in het zuiden van de Bourgogne ligt nog eens 4000 hectare. In de Elzas maakt men veelal rosé van de Pinot Noir.
Ook rood is zeer bekoorlijk en lijkt in stijl op de wijnen van Bourgogne en Beaujolais. Zij worden vaak licht gekoeld gedronken. Pinot Noir is de enige rode wijn afkomstig uit de Elzas.
Pinot Noir in Duitsland heet Spätburgunder en is tegenwoordig het meest aangeplante blauwe druivenras. In vroeger tijden waren wijnen van de Spätburgunder bleek, vaak rosé en leken zij meer op de Pinot uit de Elzas.
Tegenwoordig heeft Spätburgunder meer kleur en textuur. Ook krijgen ze steeds vaker rijping op eikenhouten vaten. Dit is vaak het geval bij de wijnen uit Baden, Pfalz en van de Ahr. Zij zijn vrij exclusief en daardoor ook vrij kostbaar.
In Shakespeare's toneelstukken wordt vaak gesproken over 'Rhenish', zeer hoog geprijsde wijnen gemaakt van Pinot Noir in Duitsland. Er is ook een vroeg rijpende variant op Pinot Noir in Duitsland voorhanden. Dit is de Frühburgunder en deze is aangeplant in Rheinhessen en Ahr. Frühburgunder geeft goede wijnen met voldoende fruit.
Oostenrijk gebruikt vaak de naam Blauburgunder als men het heeft over Pinot Noir. De wijnen zijn droog, fruitig en in stijl vergelijkbaar met Bourgogne. De wijnen ouderen niet zelden op Frans eikenhout. De betere Pinot Noir is afkomstig van Neusiedlersee, Burgenland en Thermenregion.
In Italië heet de druif Pinot Nero en hij staat van oorsprong aangeplant in streken als Alto Adige, Collio Goriziano, Oltrepò Pavese en Trentino. Ook dit zijn wat gematigdere gebieden. De wijnen lijken in stijl sterk op Bourgognes zij het dat zij wat minder voornaam zijn. In Nieuw Zeeland staat Pinot Noir hoofdzakelijk aangeplant in Martinborough, Waipara, en Centra] Otago.
De Verenigde Staten zijn een grote producent van Pinot Noir wijnen geworden. Pinot Noir uit met name Willamette Valley in Oregon en Russian River Valley in Californië geeft schitterende resultaten. Ook Santa Lucia en Santa Barbara County geven zeer zuivere wijnen.
Waarom is de Pinot Noir zo geliefd?
Er is geen blauw druivenras ter wereld waarvoor de bodemsoort of de terroir zo belangrijk is als voor Pinot Noir. In de smaak van de wijn is de zogenaamde 'Gout de terroir' duidelijk te herkennen.
In de Bourgogne liggen overwegend zeer kalkrijke bodems. Deze hebben een uitstekende drainage, wat leidt tot een hogere gemiddelde temperatuur.
Dit zorgt weer voor een snellere rijping. Een goede Pinot Noir kan lang ouderen en laat in de smaak een onuitwisbare indruk en herinnering achter. Het aroma van een goede Pinot Noir is zeer complex en bevat een groot aantal componenten.
In de neus is de Pinot Noir het best te herkennen aan de boerenstallucht, maar ook rijp fruit zoals kersen, of kruiden zoals kaneel, rozemarijn, mint of oregano.
Omdat de Pinot Noir een dunne schil heeft, is de kleur normaal gesproken vrij licht. Pinot Noir is rijk, maar niet zwaar, heeft normaal gesproken niet te hoge alcoholpercentages en weinig tannines.
Maar veranderende smaakstijlen en moderne wijntechnieken geven veelal Pinot Noir wijnen die lichter en fruitiger van stijl zijn. Wijnen die vanzelf ook minder lang kunnen ouderen.
Toch is er vanuit Californië en Nieuw Zeeland een trend waarneembaar om Pinot Noir te maken met veel kracht en stevig fruit in combinatie met donkere tonen. Een Pinot Noir die de Syrah in stijl zeer dicht benadert.
Wat maakt het zo'n lastige druif voor wijnmakers?
De Pinot Noir is een veeleisende druif. Het klimaat waar de Pinot Noir groeit, moet getemperd zijn, zodat het groeiseizoen er lang duurt.
Dit maakt de Bourgogne en Champagne zeer geschikt voor Pinot Noir, maar ook Nieuw-Zeeland en de Casablanca vallei in Chili beschikken over een klimaat waar de Pinot Noir goed gedijt.
De Pinot Noir stelt niet alleen eisen aan klimaat, maar ook aan bodemsoort. Daarnaast is de druif voor vrijwel elke ziekte of afwijking die druiven kunnen krijgen gevoelig, mede door de dunne schil.
Zo is de druif zeer gevoelig voor vorst in het voorjaar, omdat de bladeren al vroeg in het jaar beginnen te groeien. Ook diverse ziektes kunnen de druif aantasten.
Een voorbeeld hiervan is de ziekte van Pierce, die wordt overgebracht door een insect. Deze ziekte kan een totale wijngaard in een klein aantal jaren totaal vernietigen.
Ook de fermentatie van Pinot Noir is een lastig proces. Dit heeft onder andere te maken met de 18 aminozuren in de druif, die er voor zorgen dat de druif op een nogal `gewelddadige' wijze fermenteert.
Dit kan er zelfs toe leiden dat de wijn opborrelt uit de tank tijdens het fermentatieproces. André Tchelistcheff, wijnmaker bij Mondavi, in Californië heeft ooit gezegd: "God maakte de Cabernet Sauvignon maar de duivel maakte de Pinot Noir."
Toch is de Pinot Noir voor de wijnmaker een uitgelezen kans om zijn kundigheid aan de wereld te tonen.
Enkele Pinot Noir's bij De Weinschenker (prijs is zonder btw):
Pilar Spätburgunder trocken Duitsland 5,15 €
Emile Chandesais Bourgogne Grand Ordinaire Bourgogne Frankrijk 6,72 €
Emile Chandesais Pinot Noir Prestige Bourgogne Frankrijk 7,92 €
Pinot Noir Prestige AC Emile Chandesais Bourgogne Frankrijk 8,70 €
Ventisquero Reserva Pinot Noir Chili 9,02 €
Ngatarawa Silks Pinot Noir Nieuw-Zeeland 16,02 €
Ernest Rapeneau Champagne Brut Champagne Frankrijk 19,23 €
Ernest Rapeneau Champagne Demi-Sec Champagne Frankrijk 19,23 €
Ernest Rapeneau Champagne Rosé Champagne Frankrijk 26,19 €
™De Weinschenker2006