AUS TOCAI WIRD FRIULANO
En de eerste artikel betreffende Tocai Friulano
De Tocai Friulano heeft vanaf 1 april 2007 een nieuwe naam, dat heeft de EU zo besloten: De naam Tokaj is uitsluitend toegestaan voor de Hongaarse regio van de zoete wijnen, de Friulaner moeten de aantekening Tocai uit de naam van hun autochtone witte wijn elimineren. Friulano zal de nieuwe oude druivensoort heten.
Acht DOC- en een DOCG-zone geeft het in de Friaul, negen aanbouwgebieden voor de vele witte en rode wijnen in deze regio. De wijnaanbouwzonen strekken zich uit vanaf de rivieren van de Alpen tot de kust van de Adria en betreffen een totale oppervlakte van 15.400 hectaren, die behalve 9000 hectaren witte wijnen ook 6400 hectaren rode wijnen omvatten. 85 miljoen flessen worden per jaar in de Friaul geproduceerd. (dat zijn rond 3 % van de jaarproductie van Italië).
De sterkte van de Friaul ligt zonder twijfel bij de witte wijnen. Behalve de internationale soorten Pinot Grigio, Chardonnay en Sauvignon Blanc zetten de wijnboeren vandaag steeds meer op inheemse variëteiten, zoals Ribolla Gialla, Malvasia Istriana of Friulano. Vooral de Friulano is een sinds eeuwen in de regio bekende druif, die vandaag nog in de hele Friaul aanwezig is. Zij brengt enerzijds frisse, fruitige wijnen, en anderzijds bij zorgzame vinificatie ook aromatische en complexe wijnen in de fles.
Tocai Friulano? De naam zal van het etiket verdwijnen: Vanaf 1 april 2007 heet de Tocai alleen nog Friulano. Lange jaren hebben de Friulaanse wijnaanbouwers verzet geboden, streefden een overeenstemming met de EU aan, maar dat is nu uiteindelijk over:
De enige Tokaj is in de toekomst de Hongaarse in iedere manier van de spelling. Deze wijnen worden geproduceerd van de Furmint-druif en word genoemd naar zijn aanbouwgebied Tokaj. De Tocai Friulano is ondanks zijn eeuwen lang gebruikelijke naam van een autochtone druivensoort uit het grensgebied tussen Italië en Slovenië, en moet toch het bijvoegsel Tocai uit zijn naam verwijderen.
De Italiaanse ampelograph Italo Cosmo schreef 1958, de Tocai is een wijnstok, die in Venetië aangeplant word en vooral in de provincies van Görz, Udine en Venedig aanwezig is. De naam Friulano werd hem bijgevoegd om verwisselingen met andere wijnstokken met dezelfde naam te vermijden. Cosmo voerde ook aan, dat afgezien van de Tocai Friulano een echte Tokaistock niet existeert; deze naam werd meer of minder foutief de Pinot Grigio of ook de Furmint toegeschreven, die uiteraard – zo beklemtoonde Cosmo – met de Friulaanse Tocai niets gemeen heeft.
Zonder twijfel word de Tocai in de Friaul sinds eeuwen aangeplant:
In een origineel document uit het jaar 1632 word een in 'Meegeefovereenkomst' van de Gravin Aurora Formentini met de Hongaarse Graaf Adam Batthyany opgetekend dat melding maakt van het feit, dat zij onder andere 300 wijnstokken van de Tocai als 'Ochtendgift' meeneemt naar Hongarije.
Een bevestiging, dat de Tocai Friulano zijn oorsprong in de Grafschaft Görz had, is te vinden in Oostenrijkse militaire kaarten uit het jaar 1763: Zij laten zien, dat de plaats Aidussina de met de naam Tokaier een heuvel en een Borgate benoemen.
Geen twijfel is het, dat de Tocai Friulano een eigenstandige druivensoort is. Met deze eigenstandigheid willen de Friulaanse wijnaanbouwers nu ook met de nieuwe naam men rekening houden: De Tocai Friulano zal vanaf 1 april 2007 alleen nog Friulano heten. Een kans – zeggen vele wijnaanbouwers -, een druivensoort als synoniem voor een regio te promoveren, zoals het ook gebeurde in de champagnestreek en in het gebied van de Barolo of bij de Chianti.
Een studie rechtvaardigt deze beslissing: De Friulaanse federatie van de vereniging betreffende bescherming van de wijnen heeft met medewerking van de universiteit van Udine een marktonderzoek gedaan, om de kwaliteiten en toekomstig kansen in de markt voor Friulaanse wijnen te waarderen en te beoordelen, welke Friulaanse wijn het uithangbord van de regio zou kunnen zijn.
Het resultaat was verrassend duidelijk. Consumenten, producenten, wijnhandelaars en inkoopcentrales hebben uitsluitend de Tocai Friulano - Pardon: de Friulano - als een belangrijk uithangbord betreffende de oenologische toekomst van de regio aangewezen: een autochtone witte wijn, die uitsluitend in de Friaul geproduceerd wordt, met een goede prijs – kwaliteitsverhouding, die men fris genieten kan, maar ook tot een aromatische, kwaliteitsvolle wijn gevinificeerd kan worden.
De eigenschappen van de Friulano.
Strogele kleur met groene nuancen, in de geur fris, fijn, delicaat, typische hinten van bittere amandelen en groene appel, in de smaak fruitig, fijn, delicaat, zacht, vol en vet, met het typische bittertje van bittere amandelen, zeer zacht in navolging van het lage aandeel van zuren en een hoog gehalte van glycerine, aanbevolen als aperitief, bij Italiaanse pasta zonder vlees, klare en gebonden soepen en vleesgerechten met sausen.
Gepremieerde Friulano's.
De wijngids 'Guida ai Vini del Friuli Venezia Giulia' heeft ieder jaar 'blindproeverijen' van wijnen uit de Friuli met onafhankelijke wijnexperten.
De gids heeft in zijn oplage van 2007 zelfs vier Tocai Friulano
(van in totaal 30 gepremieerde wijnen) met de hoogst mogelijke notitie van drie sterren gekwalificeerd.
'05 Tocai Friulano
Colle Duga Collio Friuli Italia
damian princic vinificeerd deze wijn in zijn wijngoed colle duga in de heuvels van de collio: in de geur fris, met fijne bittertjes van bitteramandel, aan het gehemelte overtuigend met rassige zuren en compact, in het finale betoveren hinten van groene appels, grapefruit en ananas.
'05 Tocai Friulano
La Sclusa Collio Orientali del Friuli Italia
in de colli orientali del friuli groeien de druiven voor deze frisse wijn: geurt naar bloesem en appels, zacht en goed gebalanceerd, met lange, fruitige afdronk.
'05 Tocai Friulano
Mulino delle Tolle Aquileia Collio Friuli Italia
in het wijnaanbouwgebied van aquileia vinificeren giorgio en eliseo bertossi op hun wijngoed mulino delle tolle deze naar hooi en fris fruit geurende wijn, aan het gehemelte harmonisch en goede gebonden zuren, hinten van bitteramandelen met lang aanhoudende afdronk.
Tenuta Ca' Bolani Aquileia Collio Friuli Italia
frisse geuren, in de mond smaakvol en zacht, in de afdronk hinten van frisse appels en perziken.
™De Weinschenker2006