Savooien, het buitenbeentje van Frankrijk
De natuur heeft de Savooi dan misschien wel geschapen als een toeristische wijnstreek, toch is deze regio bij het grote publiek bijna niet bekend als wijnproducent.
Alleen al het feit dat dit gebied van de natuur een rijke variatie aan bodemstructuren kreeg, geografisch goed gelegen is en voor de wijnbouw vele troeven in handen heeft, is al voldoende reden om er een beetje meer aandacht aan te besteden.
Meer nog, het menselijk dynamisme dat in de jongste jaren de opbloei van dit wijnareaal mogelijk maakte, is belangrijk genoeg om de uitdagingen van de toekomst aan te durven. Hartstochtelijk en gul van aard als ze zijn, willen de Savoyards iedereen zo maar laten delen in hun enthousiasme.
Een sprookj'esdecor ... Met besneeuwde bergtoppen als achtergrond en romantische meren en klaterende watervallen op het voorplan, gordelen de wijngaarden statig langs de hellingen aan de rechteroever van de Isère, door het departement van de Ain.
In een weidse boog, waarvan het zuiderse puntje zich vasthaakt aan de bergkam met uitzicht op de top van de Garnier, trotseren de wijngaarden van de Savooi hier de vaak bewogen tand des tijds.
Grote en kleine percelen nestelen zich als een kleurrijk mozaļek van eilanden en eilandjes in de verschillende valleien, vooral dan in de buurt van de meren van Leman en Bourget of langs de prachtige oevers van de Rhône en de Isère.
Gestoeld op een rijk verleden De opgang van de Savooi begint als Romeinse provincie. In die tijd zijn er al wijngaarden in de streek. In de 16de-17de eeuw sluit het hertogdom Savooi, dat ondertussen heel wat aanzien geniet, verdragen af met het Franse hof en de heersers van Portugal, Spanje, Bourgondiė en Cyprus. Economisch komt Savooi vooral tot bloei dank zij de tol die het bij het overschrijden van de cols op alle producten heft die vanuit het oosten transiteren.
Na een lange periode van onafhankelijkheid wordt de Savooi in 1860, voor de vijfde keer op drie eeuwen tijd, een deel van Frankrijk. Van dan af worden Savooi, Haute-Savooi en Alpes-Maritimes Franse departementen, terwijl Piemonte en Valle d'Aosta aan Italiė toegewezen worden. Maar in de grond van hun hart zijn de inwoners aan de westkant van de Alpen altijd Frans gebleven.
De opgang van de wijnbouw dateert ook vanuit die tijd. Spijtig genoeg heeft de phylloxera daar een stokje voorgestoken. Het voordien overweldigende wijnareaal heeft zich later moeten insnoeren tot de gunstigste percelen.
Een ruim aanbod met een beperkte productie Met zijn 134.000 hl is de Savoie voor de Franse schatkist amper goed voor een halve procent van de inkomsten uit wijn. De vier departementen - Savooi, Haute Savooi, Isère en Ain- zijn alle vier typische bergstreken. - De wijngaarden aan de oever van het meer van Bourget en in het dal van Chambéry zijn aangeplant op het slib van de gletsjers, dus op het puin van de rotsen maar verder zonder veel kalk in de bodem.
De wijngaarden op de rechteroever van de Isère werden aangeplant op de hellingen, bestaande uit de kalkresten die er van de bergen afgegleden waren, en op de morenen van het dal.
Een klimaat zonder grote uitschieters Alhoewel de streek volop in de bergen ligt, is het klimaat er sterk uiteenlopend. Het gaat van zacht in de dalen tot ruw zoals het hoort in het hooggebergte. De invloed van de oceaan mildert het uitgesproken landklimaat.
De vorst richt weinig schade aan in de herfst en in de winter, afgezien van een zeldzame plaatselijke hagelbui. Het aantal uren zonneschijn ligt eerder aan de lage kant (1800 uren in Chambéry tegen 2700 in Montpellier ). Door het feit dat de streek verscholen ligt in het hooggebergte krijgen de winden er dan weer weinig kans.
Weinig variėteit in de druivenrassen De Savooi bleef lange tijd afgesloten van de rest van de wereld en behield jarenlang een onafhankelijk statuut. Daarom ligt het voor de hand dat druivenrassen die in deze streek gedijen, zelden of nooit naar andere Franse regio's werden overgebracht.
Een klein aantal rassen zorgt vandaag voor het overgrote deel van de wijnproductie. De meeste wijngaarden houden zich aan één of twee rassen. Hier en daar kweekt men, tot ieders genoegen, nog een minder courante soort.
Paradoxaal klinkt dit wel wanneer men de reputatie van de plantgoedkwekers uit de Savooi kent. Juist zij zijn het die een groot deel van de andere Franse wijngebieden van nieuwe planten voorzien.
Momenteel komen zes rassen, waarvan er drie authentiek regionaal zijn, in aanmerking bij de vinificatie van wit. Voor rood gebruikt men vijf variėteiten, twee hiervan zijn echt van de streek afkomstig.
Witte wijn: De jacquère (savoyard) komt het meest voor. De wijn die er van gemaakt wordt, bevat weinig alcohol en is fris, licht parelend en vluchtig. In enkele streken, zoals in de dalen van de Garnier, steekt in het jonge product een minerale toets de kop op, maar het bloemenaroma en de dierlijke geuren blijven de bovenhand halen.
De altesse (savoyard) is afkomstig uit Cyprus (15de eeuw). Geurend naar bloemen en fruit, evolueert het sap van deze druif naar een absoluut zuivere klassewijn met een uitgesproken honingsmaak. Chasselas gebruikt men voor het maken van lichte, parelende wijn die af en toe doet verbazen.
Roussanne wordt als aanvulling gebruikt. Dank zij dit ras kan de wijnboer delicate en florale tinten van abrikozen en honing aan zijn basiswijn toevoegen. Hier en daar treft men nog gringet (savoyard), chardonnay of alligoté aan.
Rode wijn: Overal in Sayoie komt men de Gamay tegen. De typische vermenging van viooltjes en rode bessen met een vleugje dierlijks in de neus wordt vooral door de plaatselijke bevolking gewaardeerd.
De mondeuse (savoyard) is, niettegenstaande zijn matige opbrengst, het pronkstuk van de streek. Het sap is dieprood en flatteert tnet aangename toetsen van zwarte bessen, peper en kruiden. De vrij hoge aanwezigheid van tannine maakt dit uitstekend geschikt voor bewaarwijn die wat weg heeft van syrah of malbec. Vermelden we nog de aanwezigheid van pinot, cabernet sauvignon en persan(savoyard).
De regionale herkomstbenamingen Om de verscheidenheid in de appellations van de "cru savoyard" beter te begrijpen, kan men best een gedetailleerde kaart met de wijngebieden bij de hand houden.
Van noord naar zuid, dit wil zeggen van de oevers van het meer van Leman tot aan de departementsgrens van de Isère, hebben vier gebieden een eigen herkomstbenaming. We zetten ze op een rijtje:
1. De belangrijkste is wel de "AOC Vin de Savoie" die geproduceerd wordt:
-aan de oevers van het meer van Leman onder de benamingen: Ripaille (1127 hl), Marin (935 hl) of Marignan (157 hl).
-de wijngaarden van Ayze (1761 hl) heeft men ingeplant rond Bonneville aan de ingang van de vallei van de Arve, de weg naar Chamonix en de Mont Blanc.
-Chautagne (19219 hl): noordelijk van het meer van Bourget.
- Jongieux (5270 hl) op de oevers van de Rhône aan de oostkant van het meer van Bourget.
-Apremont (25518 hl) en Les Abymes (18028 hl) zijn de belangrijkste wijngaarden van de appellations. Les Abymes werd op het puin van de Garnier aangeplant en is wellicht het meest typische voorbeeld van de wijnen uit de Savoie.
-Chignin en het dal van de Savoie (13251 hl) met de gemeenten Chignin Francin en Montmelian, die als enige de benaming Chignin Bergeron (uitsluitend roussanne) mogen gebruiken.
-Arbin en Saint-Jean de la Porte zijn twee wijnen die typisch zijn voor de mondeuse.
2. «AOC Rousette de Sayoie" wordt uitsluitend gemaakt op basis van het druivenras altesse. Naast de generieke benaming (7706 hl) komt deze appellation voor onder vier benamingen: Frangy (1017 hl), Marestel (940h1), Monthoux (219h1) en Motenninod (1 44 hl).
3. «AOC Crépy» (4415 hl) aan de oevers van het meer van Leman produceert een witte wijn van uitsluitend chasselas.
4. Tot slot de «AOC Seysse» (4087 hl), de oudste herkomstbenaming in de Sayoie. Maakt met de altessedruif zowel schuimwijn als stille witte wijn.
Herkenbare flessen Op het eind van de jaren tachtig nam het Comité Interprofessionnel het initiatief om voor de wijnen uit de Sayoie een fles te creėren die het midden houdt tussen de modellen "Véronique" en "Bourguignonne".
Sinds 1991 wordt deze fles met het wapenschild van de Savoie in de handel gebruikt. In 2000 werden er niet minder dan 9 miljoen van gebotteld. Met deze fles kunnen de wijnproducenten uit de Savoie hun eigen identiteit herkenbaar maken.
Michel Cartier, de vastberaden voorzitter van het Comité Interprofessionnel, is maar al te trots wanneer hij over de economische bloei van de wijnbouw van zijn streek praat. Hij steekt ook zijn waardering voor de inspanningen van de producenten niet onder stoelen en banken. Het klimaat en de geografie maken hun werk er immers niet gemakkelijker op.
Toegegeven, de Olympische winterspelen van 1992 hebben sterk bijgedragen tot de uitstraling van de Savooi. Maar de beste promotie blijven de wijnboer en de wijnhandelaar zelf, die begrepen hebben dat een rechtstreeks contact met de consument de kortste weg is om het verhaal van hun vakmanschap kwijt te kunnen.
Zowat 85% van wat men hier aan wijn maakt, wordt buiten de Savooi verhandeld en gedronken. Verwondert het dan dat de 950 wijnboeren, de 220 wijnkelders, de 3 coöperaties en de 11 handelshuizen meer notoriėteit voor hun vakmanschap zoeken?div align="center">
De Weinschenker1203