Brabant'se wijnaanbouw 2006
Ooit een Château Mierlo gedronken? Of een Vin du Veldhoven? Toegegeven, de namen bestaan niet, maar de wijnen wel. En de kwaliteit van de regionale wijn wordt steeds beter.
Voor de meeste wijnboeren in de regio is wijnbouw een (uit de hand gelopen) hobby. De enige professionele wijngaard in Zuidoost-Brabant is Domaine les Damianes in Sint-Oedenrode. "Rooise wijnboer" Fons van Boxmeer produceert zo'n vierduizend flessen per jaar, van droge rode Rooiseheidewijn tot mousserende Rooise Parelwijn.
De basis voor een succesvolle wijngaard is goede bodem, windbeschutting en zoninval.
En als iets niet van nature aanwezig is, kun je een handje helpen, zo weet ook Van Boxmeer. Hij heeft de bodem verrijkt met leem en teelaarde, kunstmatige heuvels aangelegd om de druiven meer zon te geven en een haag aangelegd om de druiven te beschermen tegen de wind. Of dit een mooi wijnjaar wordt, kan hij nog niet zeggen.
"Juli was extreem heet, augustus is erg nat. Ik had het liever omgekeerd gehad. Toch ziet alles er nu nog heel mooi uit. De komende maand is cruciaal. In september gaat de druif afrijpen en extra suikers maken.
Dat geeft een betere basis voor een lekkere wijn. We hopen dat de regen verdwijnt en de zon zich weer wat meer laat zien, anders kan de druivenoogst wegrotten."
Als het aan wijngaard De Sprenk in De Mortel ligt, krijgt Van Boxmeer er volgend jaar een regionale concurrent bij. De Sprenk gaat zijn (kruiden)wijn dit jaar voor het eerst produceren.
Als alles naar wens verloopt, zijn volgend jaar de eerste flessen te koop, die waarschijnlijk 'Cinq du Sprenk' gaan heten. Cinq (Franc voor vijf) staat voor het aantal kruiden dat wordt toegevoegd aan het gistproces.
De rode wijn krijgt een 'mediterrane' smaak door er onder meer basilicum en rozemarijn aan toe te voegen. Kruiden als munt geven de witte wijn een 'verkoelend' karakter. De tweehonderd planten van zestien verschillende rassen moeten zo'n 1400 flessen opbrengen.
In tegenstelling tot de andere wijngaarden in de regio heeft De Sprenk soms te kampen met hevige nachtvorst. "Nachtvorst is vaak heel plaatselijk", zegt eigenaar Max Niessen. "Om ervoor te zorgen dat de knoppen in de lente niet bevriezen, hangen onze druiven op ongeveer 1.60 meter hoogte.
Dat is zo'n beetje een meter hoger dan bij de meeste wijnboeren hier in de buurt. Extra voordeel is dat je niet hoeft te bukken om ze to plukken."
Vorst is niet het enige probleem voor een Nederlandse wijnboer. Ook vogels, wespen en schimmelziektes als meeldauw kunnen een oogst vernielen.
Remedies zijn relatief eenvoudig, hoewel soms arbeidsintensief en duur.
Tegen vogels kun je netten spannen, tegen wespen zoet sap (bijvoorbeeld limonadesiroop) ophangen om ze van de druiven weg te houden.
Meeldauw is het beste te voorkomen door een druivenras te kiezen, dat tegen deze schimmel is bestand, zoals Rondo en Regent.
Toch heb je altijd wijnboeren die zich niet neerleggen bij het beperkte assortiment dat geschikt wordt geacht voor het Hollandse klimaat.
Zo heeft Harrie van Weert in Someren in zijn 32 jaar als wijnboer al van alles uitgeprobeerd. "Ik heb Duitse, Joegoslavische en Franse druiven geprobeerd.
Sommige waren zo gevoelig voor schimmel dat je er de hele week met een spuit bij moest gaan staan.
Maar ik ben eigenwijs.
Ik heb een Merlot en een Pinot Gris onder een afdakje staan.
Ze zeiden dat het niet kon. Maar ze doen het stiekem heel goed."
Wijnboeren in Zuidopst-Brabant
Domaine les Damianes in Sint-Oedenrode (1,4 hectare)
Zonnehof in Lieshout (1.000 m2)
Wijngaard De Sprenk in De Mortel (900 m2)
Domein De Heuvelse Heide in Veldhoven (500 m2)
Donckse Dreef in Someren (330 m2)
Van Weert in Someren (200 m2)
Wijngaard zonder naam in Mierlo (200 m2)
Johannes Hoeve in Luyksgestel (160 m2)
Wijngaard Locht in Veldhoven (65 m2)
(Deze lijst is opgesteld volgens officiële gegevens van het wijngaardeniergilde. De lijst is zeker niet volledig. Zo ontbreken de kleine amateur-wijngaarden in Sterksel en Westerhoven en de recent aangelegde wijngaard in Vessem)
™De Weinschenker2006