Praten over wijn
Iedereen die wijn verkoopt, krijgt er regelmatig mee te maken: hoe beschrijf je een wijn? "Lekker wijntje" is voor de wijnvakman/-vrouw natuurlijk niet genoeg. De gemiddelde consument heeft behoefte aan een nadere omschrijving. Maar als je daaraan te uitbundig gehoor geeft, schrik je een koper misschien juist af. Een dilemma voor ieder die zich serieus met wijn bezighoudt.
Dat stelde ook Onno Kleyn, vooraanstaand auteur over wijn en culinaire zaken, vast in een brief die hij aan collega's stuurde.
"Hoe weten we dat: hij of zij maakt foute opmerkingen over wijnen. Noemt een Chileense cabernet een schitterend voorbeeld van pinot noir, roemt de chocoladetoets in een Chablis of iets dergelijks.
Uiteraard zijn er grote verschillen in proefvermogens, in talent, in oefening, en in de kennis die nodig is om de indrukken bij het proeven te kunnen plaatsen.
Want een leek op wijngebied die fantastisch kan proeven, moet eerst het jargon leren."
Er zijn tal van associaties waar deskundigen namen aan geven die een niet-ingewijde stomverbaasd aanhoort, stelt Onno Kleyn vast. "Zet maar eens een schaal frambozen naast een wijn waarvan gezegd wordt dat hij naar die vruchtjes ruikt.
In dat verband wil ik graag refereren aan dat hilarische evenement waarbij een stel Franse wijnproevers twintig witte wijnen kregen, en daarna dezelfde nog een keer, maar nu kunstmatig rood gekleurd. Alle beschrijvingen verschoven van de witte bloemen en de kruisbessen naar de kersen en bosaardbeitjes."
Soms wordt vergeten dat verreweg de meeste Nederlandse wijndrinkers weinig van wijn weten. "Dat zijn degenen die het maar vermoeiend vinden, al "dat gezeur over hout en laurier".
Volgens hen gaat het erom "of een wijn lekker is".
Nou, dan zijn wij klaar. Met één bijvoeglijk naamwoord kun je niet meerdere wijnen omschrijven."
Reacties van collega's kreeg Onno Kleyn volop. Cees van Casteren - van www.wijnplein.nl- schreef bijvoorbeeld: "Wijnproeven is naar mijn mening een vaardigheid die je kunt leren en dat heeft bar weinig met aangeboren talent te maken.
Of iemand wel of niet wijnen kan beoordelen, heeft dus vooral te maken met de frequentie van proeven en de motivatie van de proever."
En de bekende restaurateur Peter Klosse merkte op dat wat wij proeven noemen, eigenlijk twee vaardigheden zijn, namelijk het proeven zelf en het onder woorden brengen daarvan.
"De eerste is een sensorische kwaliteit, het tweede een taalkundige vaardigheid. De meeste mensen proeven behoorlijk goed en waarnemingsdrempels van basis stoffen zijn universeel ook vergelijkbaar. Experts onderscheiden zich van "amateurs" vooral op het tweede vlak, het benoemen van smaak."
Dat laatste is belangrijk bij het blind proeven en localiseren van de herkomst van wijn. Volgens Peter Klosse is de ervaring met grote toernooien dat de overgrote meerderheid van proevers daarbij bedroevend scoort. "Als er echt blind (met een blinddoek of in zwarte glazen) geproefd wordt, is zelfs het onderscheid tussen witte en rode wijn vaak moeilijk te bepalen."
Harold Hamersma, wijnrecenent van Het Parool, gaf daarvan een schrijnend voorbeeld: "Een student Master of Wine had een professor die tijdens een blindproeverij (met het beroemde zwarte Riedelglas) een witte Meursault Charmes hield voor een Chateau Margaux 1996..."
™De Weinschenker2004